جهانبان- اخترشناسان با کمک تلسکوپ فضایی جیمز وب موفق شده‌اند کهکشان منشأ دوردست‌ترین انفجار سریع رادیویی شناسایی‌شده تاکنون را پیدا کنند؛ سیگنالی مرموز که بیش از ۱۰ میلیارد سال پیش، زمانی که جهان تنها حدود سه میلیارد سال عمر داشت، در کیهان منتشر شده است.
سیگنالی از گذشته‌های بسیار دور
این انفجار رادیویی با نام علمی FRB 20240304B نخستین‌بار در چهارم مارچ ۲۰۲۴ توسط مجموعه تلسکوپ‌های رادیویی MeerKAT در آفریقای جنوبی شناسایی شد.
اما منشأ آن برای دانشمندان ناشناخته باقی مانده بود؛ زیرا حتی تلسکوپ‌های قدرتمند زمینی نیز نمی‌توانستند کهکشان میزبان آن را مشاهده کنند.
سرانجام تلسکوپ جیمز وب توانست کهکشانی بسیار کوچک و کم‌نور را در محل این سیگنال شناسایی کند.
آیا ستارگان مرده عامل این انفجارها هستند؟
انفجارهای سریع رادیویی از مرموزترین پدیده‌های کیهان به شمار می‌روند. این فوران‌ها تنها چند هزارم ثانیه دوام دارند، اما می‌توانند انرژی بسیار زیادی آزاد کنند.
کشف تازه احتمال نقش‌آفرینی «مگنتارها» را تقویت کرده است؛ ستارگان نوترونی جوان و مرده‌ای که میدان مغناطیسی فوق‌العاده قدرتمندی دارند.
با این حال، دانشمندان تأکید می‌کنند که منشأ قطعی همه این انفجارها هنوز مشخص نشده است.
پنجره‌ای تازه به تاریخ جهان
اهمیت این کشف تنها در شناسایی یک سیگنال دوردست نیست. امواج رادیویی هنگام عبور از فضای میان کهکشان‌ها با ماده پراکنده در کیهان برهم‌کنش می‌کنند.
بررسی این تغییرات می‌تواند به اخترشناسان کمک کند تا ساختارهای پنهان و ماده‌ای را که مشاهده مستقیم آن دشوار است، بهتر مطالعه کنند.
این پژوهش که نتایج آن هشتم اکتبر ۲۰۲۶ در نشریه علمی Science منتشر شده، گام مهمی در شناخت تاریخ کیهان و منشأ یکی از اسرارآمیزترین پدیده‌های نجومی محسوب می‌شود.
