نخستین «ساعت‌های هسته‌ای» جهان به کار افتادند؛ عصر تازه‌ای در اندازه‌گیری زمان

جهانبان- دو گروه مستقل از دانشمندان در وین و پکن موفق شده‌اند نخستین ساعت‌های هسته‌ای عملیاتی جهان را بسازند؛ دستاوردی که می‌تواند راه را برای نسل تازه‌ای از ابزارهای فوق‌دقیق اندازه‌گیری زمان و آزمایش قوانین بنیادی فیزیک باز کند. نتایج این تحقیقات روز چهارشنبه، ۷ اکتبر، در مجله علمی Nature منتشر شد. هر دو گروه…

بیشتر بخوانید...

نوبل کیمیای ۲۰۲۶ به کاگان و سوآی رسید؛ حل معمای «مولکول‌های آینه‌ای»

آکادمی سلطنتی علوم سویدن روز چهارشنبه جایزه نوبل کیمیای ۲۰۲۶ را به آنری بی. کاگان (Henri B. Kagan)، دانشمند فرانسوی، و کنسو سوآی (Kenso Soai)، دانشمند جاپانی، اهدا کرد؛ دو پژوهشگری که تحقیقات‌شان به توضیح یکی از معماهای دیرینه کیمیا درباره نامتقارن بودن مولکول‌ها کمک کرده است. این دو دانشمند به‌طور رسمی «برای کشف اثرات…

بیشتر بخوانید...

جیمز وب ردپای برخورد دنیاها را یافت؛ سرنخی از چگونگی شکل‌گیری ماه

جهانبان- تلسکوپ فضایی جیمز وب با بررسی بقایای غبارآلود در اطراف ستارگان جوان، شواهد تازه‌ای از برخوردهای بسیار عظیم میان اجرام سیاره‌ای به دست آورده است؛ برخوردهایی که می‌توانند به دانشمندان در فهم یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ زمین، یعنی شکل‌گیری ماه، کمک کنند. پژوهشگران ۲۱ سامانه موسوم به «قرص‌های بقایای بسیار شدید» را بررسی…

بیشتر بخوانید...

تولد پس از مرگ؛ سیاره‌ای که از بقایای یک ستاره مرده شکل گرفته است

دانشمندان شواهدی از وجود سیاره‌ای عجیب در اطراف یک ستاره مرده یافته‌اند؛ جهانی که احتمالاً نه هم‌زمان با تولد ستاره، بلکه از موادی شکل گرفته که پس از مرگ ستاره در اطراف آن باقی مانده‌اند. بر اساس گزارشی که ناسا منتشر کرده، کوتوله سفید HS 0209+0832 ممکن است میزبان یک «سیاره نسل دوم» باشد. داده‌های…

بیشتر بخوانید...

گوگل برای تأمین انرژی هوش مصنوعی به سراغ نیروگاه‌های هسته‌ای رفت

جهانبان- گوگل و شرکت انرژی Constellation یک توافق بزرگ و بلندمدت برای تأمین ۳۵۹۰ مگاوات برق در آمریکا امضا کرده‌اند؛ توافقی که بخشی از آن به افزایش ظرفیت نیروگاه‌های هسته‌ای موجود اختصاص دارد و بیش از ۴.۳ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری تازه را به همراه خواهد داشت. براساس توافق اعلام‌شده روز سه‌شنبه، ۶ اکتبر، گوگل در…

بیشتر بخوانید...

شکارچی «ذرات شبح» برنده نوبل فیزیک ۲۰۲۶ شد

جهانبان– فرانسیس هالزن، فیزیک‌دان بلژیکی-آمریکایی، به‌دلیل نقش تعیین‌کننده‌اش در ساخت رصدخانه نوترینویی «آیس‌کیوب» در قطب جنوب و کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ کیهانی، برنده جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۶ شد. آکادمی سلطنتی علوم سوئد روز سه‌شنبه، ۶ اکتبر، اعلام کرد که جایزه نوبل فیزیک امسال به فرانسیس هالزن (Francis Halzen)، استاد دانشگاه ویسکانسین–مدیسن، تعلق گرفته است….

بیشتر بخوانید...

رقیب آمریکایی دیپ‌سیک و کیوِنِ چینی از راه می‌رسد

جهان‌بان – شرکت آمریکایی Reflection AI که از حمایت انویدیا برخوردار است، در حال آماده‌سازی نخستین مدل بزرگ هوش مصنوعی «Open-Weight» خود است؛ مدلی که قرار است در عرصه مدل‌های باز با سیستم‌های قدرتمند چینی DeepSeek و Qwen رقابت کند. بر اساس گزارش Axios، این مدل هنوز به‌طور عمومی منتشر نشده، اما انتظار می‌رود به‌زودی…

بیشتر بخوانید...

نوبل پزشکی ۲۰۲۶ به پیشگامان اپتوژنتیک؛ فناوری کنترل سلول‌های عصبی با نور

جهان‌بان – جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۶ به سه دانشمند پیشگام در توسعه «اپتوژنتیک» رسید؛ فناوری‌ای که به پژوهشگران امکان می‌دهد فعالیت سلول‌های عصبی مشخص را با استفاده از نور کنترل کنند. مجمع نوبل در مؤسسه کارولینسکا روز دوشنبه اعلام کرد که کارل دایسروت، پیتر هگمان و گئورگ ناگل به دلیل «کشفیات درباره…

بیشتر بخوانید...