جهانبان- تلسکوپ فضایی جیمز وب با بررسی بقایای غبارآلود در اطراف ستارگان جوان، شواهد تازه‌ای از برخوردهای بسیار عظیم میان اجرام سیاره‌ای به دست آورده است؛ برخوردهایی که می‌توانند به دانشمندان در فهم یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ زمین، یعنی شکل‌گیری ماه، کمک کنند.
پژوهشگران ۲۱ سامانه موسوم به «قرص‌های بقایای بسیار شدید» را بررسی کرده‌اند؛ سامانه‌هایی که مقدار زیادی غبار گرم در اطراف ستاره خود دارند. دانشمندان معتقدند بخشی از این غبار حاصل برخورد اجرام بزرگی است که در مراحل اولیه شکل‌گیری سیاره‌ها به یکدیگر برخورد کرده‌اند.
بررسی ترکیب معدنی این غبار با استفاده از داده‌های تلسکوپ جیمز وب و تلسکوپ بازنشسته اسپیتزر نشان داده است که این سامانه‌ها را می‌توان به دو گروه عمده تقسیم کرد.
حدود یک‌سوم نمونه‌های بررسی‌شده دارای غبار غنی از سیلیکا بودند. پژوهشگران این مواد را با برخوردهای بسیار پرانرژی میان اجرامی تقریباً هم‌اندازه مریخ مرتبط می‌دانند؛ برخوردهایی چنان شدید که می‌توانند بخش بزرگی از سنگ را بخار کنند.
در مقابل، نمونه‌های دیگر سیلیکای کمتری داشتند و احتمالاً حاصل برخوردهای کم‌انرژی‌تر یا مایل میان اجرامی کوچک‌تر، در ابعاد ماه، بوده‌اند.
نکته مهم این است که نمونه‌های غنی از سیلیکا در این پژوهش تنها در اطراف ستارگانی با عمر کمتر از حدود ۳۰۰ میلیون سال مشاهده شده‌اند؛ دوره‌ای که برخوردهای عظیم می‌توانند نقش مهمی در شکل‌گیری سیاره‌های سنگی داشته باشند.
این یافته برای شناخت تاریخ زمین اهمیت ویژه‌ای دارد. یکی از نظریه‌های اصلی درباره پیدایش ماه می‌گوید حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش جرمی تقریباً هم‌اندازه مریخ که «تیا» نامیده می‌شود با زمین جوان برخورد کرد. بخشی از مواد پرتاب‌شده از این برخورد وارد مدار زمین شد و سرانجام ماه را تشکیل داد.
مشاهدات تازه جیمز وب به معنای مشاهده مستقیم چنین برخوردی نیست، اما به دانشمندان امکان می‌دهد آثار به‌جامانده از رویدادهای مشابه در سامانه‌های ستاره‌ای دیگر را بررسی کنند.
به این ترتیب، دانشمندان با مطالعه «غبار پس از برخورد» در جهان امروز شاید بتوانند بخشی از داستان خشونت‌آمیز تولد زمین و ماه را بازسازی کنند.
